Historia zaczęła się tutaj. I nie wolno o niej zapomnieć.
17 listopada Fabryka Pojazdów Szynowych H. Cegielski w Poznaniu stała się miejscem wyjątkowego spotkania z historią. W hali, z której 28 czerwca 1956 roku robotnicy wyruszyli na ulice miasta, odbyła się uroczysta premiera filmu dokumentalnego Pożarów nie gasi się kulami.
Goście dopisali – hala wypełniła się po brzegi!
Film opowiada o Poznańskim Czerwcu ’56 z nieco innej perspektywy: procesów sądowych uczestników protestów oraz adwokatów, którzy mieli odwagę stanąć w ich obronie. To także historia mecenasa Stanisława Hejmowskiego i ludzi, dla których prawo, sprawiedliwość i godność człowieka były wartościami nadrzędnymi.
Po projekcji odbył się panel dyskusyjny z udziałem:
- dr. hab. prof. UAM Rafała Reczka – dyrektora poznańskiego Oddziału IPN,
- dr. Piotra Grzelczaka – kierownika Ratusza – Muzeum Poznania,
- Andrzeja Łuki – reżysera filmu.
Rozmawialiśmy o genezie filmu, wykorzystaniu sztucznej inteligencji i znaczeniu pamięci o Poznańskim Czerwcu 1956 roku.
Jak mówił Andrzej Łuka, celem twórców było, aby „podejść do tematu w sposób oryginalny” i pokazać Poznański Czerwiec „w nowocześniejszy sposób”. Ważnym elementem produkcji było wykorzystanie sztucznej inteligencji do ożywienia archiwalnych zdjęć i wygenerowania ilustracyjnych scen. Twórcy podkreślali jednak, że AI jest narzędziem wykorzystywanym świadomie i pod ścisłą kontrolą człowieka – z Poznańskiego Czerwca nie ma żadnych zachowanych materiałów filmowych, a archiwalne fotografie wymagały bardzo daleko idącej obróbki, by mogły posłużyć do stworzenia takich obrazów. Z pomocą przyszły najnowsze rozwiązania technologiczne, bez których osiągnięcie efektu widocznego w filmie nie byłoby możliwe. – Sztuczna inteligencja nadaje zdjęciom nowe życie, inną dynamikę, zbliża nas do uczestników tych wydarzeń – podkreślał prof. Rafał Reczek. Efekt ten zwrócił również uwagę dr. Piotra Grzelczaka. – Gdy zobaczyliśmy tych robotników ożywionych – jedni wymieniają uściski dłoni, inni palą papierosa – to pozwala dotknąć zupełnie innego wymiaru, to obcowanie z inną historią. W filmie wykorzystano AI umiejętnie, nie przekraczając granicy dobrego smaku – mówił. Twórcy zdecydowali się także wyeksponować temat procesów uczestników protestu i ich obrońców, który, jak zauważył Andrzej Łuka, był dotychczas mało obecny w opowieści o Czerwcu.
Jak podkreślali rozmówcy, film jest podziękowaniem dla bohaterów Czerwca za ich wkład w drogę Polski do wolności. – Ten film to kolejny pomnik Poznańskiego Czerwca i podziękowanie dla bohaterów tamtych wydarzeń – mówił prof. Reczek. Dr Piotr Grzelczak zwrócił natomiast uwagę na pokoleniowy wymiar produkcji: – Powinniśmy sobie życzyć, żeby kolejne pokolenia chciały tę pamięć o Poznańskim Czerwcu trwale budować. Ten film to robi.
Ale na premierze nie kończymy! Chcemy, aby film Pożarów nie gasi się kulami żył dalej i służył kolejnym pokoleniom. Planujemy pokazy dla szkół oraz szerszą współpracę z placówkami oświatowymi. Zależy nam, aby film stał się narzędziem edukacyjnym i inspiracją do rozmów młodych ludzi o historii, odwadze, odpowiedzialności i wartościach, które nie tracą aktualności.
Dziękujemy wszystkim gościom za obecność i wspólne spotkanie w miejscu tak mocno związanym z historią Poznania.
Serdecznie dziękujemy partnerom filmu:
- oddział IPN w Poznaniu
- Fabryka Pojazdów Szynowych H. Cegielski
- Wydział Prawa i Administracji UAM Poznań
- Radio Poznań








